Ένας από τους αγαπημένους μου ποιητές, ο Charles Baudelaire, στο βιβλίο του Fleurs du mal παραθέτει ένα ποίημα για το κρασί. Το L’Âme du Vin, όπου μπορείτε να το διαβάσετε στον σύνδεσμο https://fleursdumal.org/poem/192
Στο ποίημα του L’Âme du Vin ( Η ψυχή του κρασιού) , ο Baudelaire αφήνει το κρασί να μιλήσει.
Η φωνή δεν ανήκει στον άνθρωπο, αλλά στην ίδια την ουσία του κρασιού, σε μια ψυχή που γεννήθηκε από πόνο, ιδρώτα και ήλιο, φυλακισμένη σε γυαλί και κερί, περιμένοντας τη στιγμή της λύτρωσης. Τη συνάντηση με τον άνθρωπο. Τη στιγμή που γίνεται συνείδηση.
Από τον πρώτο κιόλας στίχο, το κρασί αυτό-προσδιορίζεται ως κάτι που κινείται προς τον άνθρωπο. Δεν προσφέρεται παθητικά αλλά ωθείται, επιθυμεί, αναζητά τον «cher déshérité», τον άνθρωπο κουρασμένο, φθαρμένο, κοινωνικά και υπαρξιακά απογυμνωμένο. Ο Baudelaire επιλέγει συνειδητά αυτόν τον άνθρωπο. Το κρασί δεν προορίζεται για την αυτάρεσκη απόλαυση αλλά για τη συμπαράσταση.
Η «φυλακή του γυαλιού» και τα «κόκκινα κεριά» λειτουργούν σχεδόν μυστηριακά. Το μπουκάλι μετατρέπεται σε ενδιάμεσο χώρο μεταξύ ύλης και πνεύματος. Το κρασί περιμένει. Και γνωρίζει. Γνωρίζει τον μόχθο του αμπελώνα, τη φωτιά της πλαγιάς, τον καυτό ήλιο που του χάρισε ζωή και ψυχή. Εδώ ο Baudelaire συλλαμβάνει κάτι βαθιά σύγχρονο. Το κρασί ως φορέα μνήμης, ως συμπύκνωση κόπου, τόπου και χρόνου. Όχι ως terroir, αλλά ως βιωματική καταγωγή.
Tο κρασί παύει να είναι αντικείμενο και γίνεται πράξη κοινωνίας. Κυριακάτικοι ύμνοι, τραπέζια, μανίκια σηκωμένα, αγκώνες ακουμπισμένοι, εικόνες καθημερινές, σχεδόν ταπεινές. Κι όμως, μέσα σε αυτές τις εικόνες, γεννιέται η ελπίδα. Το κρασί δεν εξυψώνει τον άνθρωπο μακριά από τη ζωή αλλά τον ριζώνει βαθύτερα μέσα της. Η κατανάλωση του κρασιού δεν είναι αφανισμός. Είναι η ολοκλήρωση του κύκλου του.
Στην κορύφωση του ποιήματος, το κρασί αυτό-προσδιορίζεται ως «φυτική αμβροσία», σπόρος ριγμένος από τον αιώνιο Σπορέα. Εδώ η οινική εμπειρία αποκτά κοσμογονική διάσταση. Από την ένωση κρασιού και ανθρώπου δεν γεννιέται απλώς ευχαρίστηση, αλλά ποίηση. Και αυτή η ποίηση ανυψώνεται, σαν σπάνιο άνθος, προς το θείο.
Ο Baudelaire δεν βλέπει το κρασί ως απόδραση αλλά ως γέφυρα.
Ανάμεσα στο χώμα και το πνεύμα.
Ανάμεσα στον μόχθο και τη δημιουργία.
Ανάμεσα στην καθημερινότητα και το άρρητο.
Διαβάζοντας το L’Âme du Vin, δεν ακούμε μόνο την ψυχή του κρασιού αλλά και τη δική μας, όταν το κρασί μας επιτρέπει, έστω και λίγο να τη θυμηθούμε.
