Η Ηθική της Απόλαυσης

by Oenognosia

Η απόλαυση συχνά παρεξηγείται. Άλλοτε αντιμετωπίζεται ως επιπολαιότητα, άλλοτε ως πολυτέλεια, άλλοτε ως μια ενοχή που πρέπει να δικαιολογηθεί. Σαν να είναι η ευχαρίστηση κάτι κατώτερο από τη σοβαρότητα. Σαν να πρέπει ο άνθρωπος να απολογείται κάθε φορά που επιτρέπει στον εαυτό του να αισθανθεί.

Η αληθινή απόλαυση δεν είναι φυγή από τη ζωή. Είναι ένας τρόπος να είσαι πιο παρών μέσα σε αυτήν.

Το κρασί, στην καλύτερή του εκδοχή, δεν είναι απλώς αλκοόλ. Δεν είναι μέσο διαφυγής, ούτε εργαλείο υπερβολής. Είναι μια πρόσκληση στην προσοχή. Μας ζητά να επιβραδύνουμε, να κοιτάξουμε το χρώμα, να πλησιάσουμε το άρωμα, να αισθανθούμε την υφή, να ακούσουμε τη σιωπή μιας στιγμής που διαφορετικά θα περνούσε απαρατήρητη. Μας ζητά να το νιώσουμε βαθύτερα.

Κι εδώ αρχίζει η ηθική της απόλαυσης, στο μέτρο.

Το μέτρο δεν είναι άρνηση της ευχαρίστησης. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η ευχαρίστηση αποκτά διάρκεια, νόημα και αξιοπρέπεια. Η υπερβολή καταναλώνει την απόλαυση, την καίει γρήγορα, την αδειάζει από περιεχόμενο. Αντίθετα, η προσεκτική γουλιά, η συνειδητή παρουσία, η ικανότητα να σταματάς πριν η ευχαρίστηση γίνει θόρυβος, μετατρέπουν το κρασί από ποτό σε εμπειρία.

Υπάρχει κάτι βαθιά πολιτισμένο σε ένα ποτήρι κρασί όταν αυτό δεν χρησιμοποιείται για να ξεχάσουμε, αλλά για να θυμηθούμε. Να θυμηθούμε τον τόπο, τον άνθρωπο που καλλιέργησε το αμπέλι, τον χρόνο που χρειάστηκε για να φτάσει η φιάλη στο τραπέζι, τη συνομιλία που ανοίγει γύρω της. Το κρασί, τότε, παύει να είναι αντικείμενο κατανάλωσης και γίνεται σχέση με τη γη, με τους άλλους, με τον εαυτό μας.

Η ηθική της απόλαυσης δεν ζητά ασκητισμό. Δεν εχθρεύεται την ομορφιά, το άρωμα, τη γεύση, τη ευχαρίστηση. Αντίθετα, τα παίρνει στα σοβαρά. Γιατί ξέρει ότι αυτό που απολαμβάνουμε χωρίς συνείδηση το χάνουμε γρήγορα. Ενώ αυτό που απολαμβάνουμε με προσοχή μπορεί να γίνει μνήμη.

Το ερώτημα δεν είναι αν δικαιούμαστε την απόλαυση. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να την τιμήσουμε. Αν μπορούμε να σταθούμε μπροστά σε ένα ποτήρι κρασί χωρίς βιασύνη, χωρίς απληστία, χωρίς την ανάγκη της υπερβολής. Να πιούμε όχι για να φύγουμε από τον εαυτό μας, αλλά για να επιστρέψουμε πιο ήρεμα σε αυτόν.

Το κρασί μάς διδάσκει κάτι απλό αλλά και δύσκολο. Ότι η απόλαυση γίνεται αληθινή μόνο όταν συνοδεύεται από επίγνωση. Και τότε, μια γουλιά δεν είναι απλά γεύση αλλά στάση ζωής.

You may also like